‏روزۀ کفّاره بر چند قسم است: 

1- کفاره جمع: روزه کفّاره اى است که با آن چیز دیگرى‏‎ ‎‏هم واجب است، و دو مورد دارد:

الف) کفّارۀ قتل عمدى است که در آن هر سه نوع کفّاره (بنده آزاد کردن،‏‎ ‎‏شصت روز روزه گرفتن و شصت فقیر اطعام کردن) واجب است.

ب)کفّارۀ باطل کردن روزه با کار حرام در ماه رمضان.‏ بنابر‏‎ ‎‏احتیاط (واجب)

2- کفاره ترتیبی:روزۀ کفّاره اى است که پس از عجز از غیر روزه واجب مى شود،

و آن‏‎ ‎‏عبارت است از

الف)کفّارۀ ظِهار

ب)کفّارۀ قتل خطایى،در این دو مورد، بعد از آن که نتواند‏‎ ‎‏بنده آزاد کند، روزه واجب مى شود.

ج)کفّارۀ افطار قضاى ماه رمضان در عصر که بعد از عجز از‏‎ ‎‏اطعام روزه واجب است.

د)کفّارۀ یمین (قسم) و آن عبارت از یک بنده آزاد کردن یا ده‏‎ ‎‏فقیر سیر نمودن یا پوشاندن است و اگر هیچ کدام را نتوانست، باید سه روز روزه بگیرد.

ذ)کفّارۀ این که زن صورت خود را در مصیبت بخراشد به طورى که خون بیرون آید و یا موى‏‎ ‎‏سر خود را در مصیبت بکَند

ر)کفّارۀ این که مرد جامۀ خود را در مصیبت زن یا فرزند خود‏‎ ‎‏بِدَرد که کفّارۀ این دو مثل کفّارۀ یمین است. ز)کفّارۀ کوچ کردن عمدى قبل از غروب از‏‎ ‎‏عرفات که بعد از آن که نتواند شترى قربانى کند، باید هجده روز روزه بگیرد.

س)کفّارۀ این که‏‎ ‎‏شخص محرم شترمرغ را صید کند که کفّارۀ آن یک شتر است و اگر نتواند، پول آن را طعام‏‎ ‎‏تهیّه مى کند و به شصت فقیر صدقه مى دهد، به هر کدام بنابر اقوى یک مد، و احتیاط‏‎ ‎‏(مستحب) آن است که به هر کدام دو مدّ بپردازد و اگر از شصت نفر زیادآمد به همان‏‎ ‎‏شصت نفر اکتفا مى کند و اگر از شصت نفر کم آید، اتمام آن واجب نیست و البته احتیاط به‏‎ ‎‏دو مدّ در جایى است که دادن دو مدّ باعث نشود که از شصت نفر کم بیاید وگرنه باید به‏‎ ‎‏یک مدّ اکتفا نموده و شصت نفر را تکمیل کند. و اگر از صدقه دادن عاجز باشد، بنابر‏‎ ‎‏احتیاط واجب براى هر مدّ یک روز و تا شصت روز روزه بگیرد و این نهایت کفّارۀ‏‎ ‎‏شترمرغ است (که از شصت روز روزه بیشتر نمى شود) و اگر از این هم عاجز باشد هیجده‏‎ ‎‏روز روزه بگیرد.

ش)کفّاره این که مُحرم گاو وحشى را صید کند که کفّارۀ آن یک گاو است و‏‎ ‎‏اگر از آن عاجز باشد، پول آن را طعام تهیّه مى کند و به سى نفر فقیر صدقه مى دهد؛ به هر‏‎ ‎‏یک از آن ها بنابر اقوى یک مدّ، واحتیاط (مستحب) دو مدّ است، پس اگر زیاد آمد از آن‏‎ ‎‏خود او است، و اگر کمتر باشد، تکمیل آن بر او واجب نیست و چنان که گذشت اگر دادن‏‎ ‎‏دو مدّ باعث شود که از سى نفر کم آید، نباید به دو مدّ احتیاط کند، و اگر از آن عاجز باشد،‏‎ ‎‏بنابر احتیاط (واجب) به جاى هر مدّى یک روز، روزه مى گیرد تا سى روز تمام، و این‏‎ ‎‏نهایت کفّاره گاو وحشى است (و از سى روز روزه بیشتر نمى شود) و اگر از آن هم عاجز‏‎ ‎‏باشد، نه روز، روزه مى گیرد و الاغ وحشى مانند گاو وحشى است و احتیاط (مستحب) آن‏‎ ‎‏است که مانند شترمرغ باشد.

ص)کفّارۀ این که مُحرم آهو را صید کند که کفّارۀ آن یک گوسفند‏‎ ‎‏است و اگر از آن عاجز باشد، پول آن را طعام خریده و به ده فقیر صدقه مى دهد، بنابر اقوى‏‎ ‎‏به هر کدام یک مد، و بنابر احتیاط (استحبابى) دو مدّ و حکم زیاد و کم آمدن و مورد‏‎ ‎‏احتیاط آن، چنان است که گذشت و اگر از آن عاجز باشد، باید به جاى هر مدّى یک روز،‏‎ ‎‏روزه بگیرد تا ده روز تمام و این نهایت کفّاره آهو است (که از ده روز، روزه بیشتر‏‎ ‎‏نمى شود) و اگر از آن هم عاجز باشد، سه روز روزه بگیرد.‏

2- کفاره تخییری: روزه کفّاره اى است که انسان بین گرفتن روزه و کارى دیگر مخیّر است‏‎ ‎‏و آن در چند مورد است:

الف)کفّارۀ روزه خوردن در ماه رمضان

ب)کفّارۀ باطل کردن اعتکاف با‏‎ ‎‏جماع

ج)کفّارۀ کندن زن موى سرش را در مصیبت

د)کفّارۀ نذر و عهد که در همۀ آن ها بین‏‎ ‎‏امور سه گانه (یک بنده آزاد کردن ودو ماه روزه گرفتن و شصت فقیر را اطعام نمودن)‏‎ ‎‏مخیّر است.‏

نکته:‏دو ماه روزۀ کفّارۀ جمع و کفّارۀ تخییرى و ترتیبى، باید پى در پى باشد و در‏‎ ‎‏حصول این شرط (پى در پى بودن) روزه گرفتن یک ماه اول و یک روز از ماه دوم کفایت‏‎ ‎‏مى کند، همان طور که گذشت، و همچنین هیجده روزى را که به جاى دو ماه مى گیرد بنابر‏‎ ‎‏احتیاط (واجب) باید پى در پى باشد، بلکه در روزۀ سایر کفّارات نیز احتیاط (واجب) آن‏‎ ‎‏است که پى در پى باشد. و اگر در مواردى که پى در پى بودن روزه واجب است به خاطر‏‎ ‎‏عذرى، در بین، روزه را بخورد، ضررى به اتصال و پى در پى بودن آن نمى رساند و بعد از‏‎ ‎‏برطرف شدن عذر، ادامۀ آن را مى گیرد.

‏منبع: ترجمه تحریر الوسیله امام خمینی(ره)/ ج.۱/ص341و 342